De verschillende thema’s die leven in rouw en verdriet zijn zoveel meer dan een rouwproces in een aantal fases. Het zijn diepe inzichten die je geschonken worden op een moment waarop je, overmand door verdriet, er vaak geen helder zicht op hebt.
De afgelopen tijd, in mijn periode van rouw, nam ik mij voor om hier echt bij stil te staan en te ontdekken wat dit proces mij als leermoment aanbood.
Als eerste is er het lichamelijke proces. Je krijgt slecht nieuws te horen en je lichaam produceert onmiddellijk adrenaline en cortisol. Je ademhaling versnelt, je bloeddruk en hartslag stijgen.
Omdat er een stressreactie optreedt, ga je je rug rechten en je spieren opspannen. Je lichaam maant je aan tot actie. Ook al kun je misschien niets doen.
Mijn vader moest, voor het plaatsen van een stent in een vernauwde slagader, een ingreep ondergaan in het ziekenhuis in Luik. Van tevoren was er gecommuniceerd: “Het houdt een risico in, maar het komt wel goed.”
Ongerust en tegelijk niet ongerust begonnen we aan de dag. Ik had nog een kort telefoongesprek met mijn papa en daarna ging hij naar de operatiekamer.
Een uur later kwam het telefoontje. “Creosa, papa n’est plus là.” Mijn stiefmoeder vertelde dat zijn hart tijdens de ingreep twee keer was gestopt en dat ze tevergeefs alles hadden gedaan om hem te reanimeren.
Mijn lichaam schoot in de stress. Ik liet alles vallen, nam mijn handtas en reed samen met mijn man naar het ziekenhuis. Lamgeslagen zaten we stil in de auto. Geen gesprek, geen radio. Alleen de drang om er zo snel mogelijk te geraken.
En ondertussen draaide de wereld gewoon door.
Toen we aankwamen bij het ziekenhuis, stond het leger ons op te wachten. Helikopters vlogen af en aan. Legertenten werden op de parking opgezet. Ik werd met haast naar binnen geleid door een aantal soldaten.
Nog steeds niet helemaal helder vertelde ik aan de balie wie ik was en dat mijn vader overleden was. In een mum van tijd werd ik naar een benedenverdieping begeleid waar ik eindelijk mijn stiefmoeder terugzag.
“We moeten ons haasten, je papa moet hier zo snel mogelijk weg.”
Een verantwoordelijke kwam naar mij toe en zei: “Mevrouw, ik weet niet of u zich ervan bewust bent dat er zonet een aanslag gepleegd is in Luik. Er zijn doden gevallen en we verwachten elk moment veel slachtoffers. Uw vader moet hier zo snel mogelijk weg, anders bestaat de kans dat hij hier weken in het mortuarium blijft.”
Mijn overlevingsstrategie nam het over. De begrafenisondernemer werd gebeld met de dwingende vraag: “Kom onmiddellijk mijn vader halen.”
De familie hing ondertussen ook aan de lijn, met de vraag om nog even te wachten, om de kist nog niet te sluiten, om nog een laatste moment te krijgen… Maar het mocht niet baten. Ik nam de controle over.
Ik sloot mij vijf minuten op met mijn vader. Legde zijn hand in de mijne en luisterde naar de stilte die er niet was. Dit was mijn vader. Hij was van mij en van niemand anders.
Na vijf minuten werd hij weggehaald. Weg van de chaos, weg van het ziekenhuis, weg van mij. Nog steeds cirkelden de helikopters boven mij en zag ik overal soldaten lopen. Maar ik hoorde niets. Ik zag alleen.
Vandaag heeft de familie het nog steeds moeilijk met de beslissing die ik toen nam. En dat begrijp ik volledig. Want mijn papa was ook een broer, een vriend, een man. En iedereen had recht op een afscheid.
Ook al viel er niets meer te redden, mijn lichaam nam het van mij over. Mijn reactie oversteeg mijn normale doen. Ik zat in een oorlogszone en ik moest mijn vader redden. Had de adrenaline niet door mijn aderen gestroomd, dan had ik misschien een andere beslissing genomen. Dan had ik misschien beter ingeschat hoeveel tijd er nog geweest zou zijn voor familie en vrienden.
Maar soms neemt ons lichaam het gewoon over. En dan is het de vraag wanneer het terug in rust komt. En hoe je eraan toe bent wanneer die rust terugkeert.
Ik stel je nu de vraag: Hoe voel je je, nu je dit leest? Wat voel je?
De weken daarna, toen mijn lichaam weer in rust ging, was er geen enkel plekje waar het geen pijn deed. Mijn spieren waren verkrampt, mijn nek en schouders deden enorm veel pijn en mijn maag en darmen lagen overhoop.
Puur lichamelijk: als natuurapotheker weet ik dat mijn stress de magnesiumvoorraad die in mijn lichaam leefde in één klap had opgesoupeerd. Je kunt nog zo gezond eten, eens je een tekort hebt is het goed om magnesium in te nemen of jouw lichaam het laten opnemen via voetbaden.
Ik heb ondervonden dat iedereen, welk parcours hij of zij ook bewandelt, zijn of haar eigen manier van rouwen beleeft. Of het nu gaat om iemand die je hebt moeten laten gaan, je naar een nieuwe woonplek bent verhuisd, je een scheiding hebt ondergaan, een vriendschap is beëindigd,…
Er volgt een rouwproces waarin je gezien en gehoord wilt worden. Als dit niet gebeurt, dan kan er een wrang gevoel achterblijven die enorm veel energie van je opeist. Mentaal maar ook lichamelijk zal het zich gaan manifesteren als je het niet in de ogen durft kijken. Spreek erover en kom zo tot meer lichtheid in jouw leven
Op 13 december 2011 pleegde de 33-jarige Nordine Amrani een aanslag op de Place Saint-Lambert in Luik. Hij gooide granaten en schoot met een automatisch geweer, wat resulteerde in 6 doden (inclusief de dader) en meer dan 120 gewonden.
Een dag na de aanslag werden bloemen gelegd op het plein en op 17 december ging een zogenaamde witte mars door Luik, ter nagedachtenis van de slachtoffers.
Heeft het lezen van dit verhaal emoties bij jou losgemaakt die je graag wilt delen?